Hastanızın akut ya da kronik tıbbi sorunları
olabilir. Böyle durumlarda, hastalığının ciddiyetini, hissettiği
sıkıntının derecesini anlamakta güçlük çekebilirsiniz. Yakınmalarını
ifade etmekte genellikle güçlük çekecek, daha da ötesi hasta olduğunu
bile kavrayamayabilecektir. Bu nedenle, beden dilini anlayabilmek
son derece önemlidir.
TIBBİ DURUMLARLA NASIL BAŞA ÇIKMALI ?
Ağrı, kaşıntı, susuzluk ve açlık gibi yakınmalara, sıklıkla genel
bir huzursuzluk hali olarak ifade edilecektir.
Sık karşılaşılan tıbbi durumları gözden geçirelim ve böyle güç durumlarda
size yardımcı olmaya çalışalım:
DEHİDRATASYON ( susuz kalma ) Sıvı alımı azaldığında ortaya çıkar.
Hastalığın belli evrelerinden sonra açlık ya da susuzluk hissi ortadan
kalkacağı için, yeterli sıvı alamaz duruma geldiğinde, bunu görüp
anlayabilmelisiniz.
1. Özellikle sıcak yaz aylarında, dehidratasyon belirtileri açısından
uyanık olmalısınız.
2. Derisini muayene ederek dehidratasyonu kolaylıkla anlayabilirsiniz.
3. Derisini hafifçe çimdikleyin :
eğer dehidratasyonu varsa, deri elastikiyetinin kaybolduğunu göreceksiniz.
Normal düzeyde sıvı alan bir kişide çimdiklenen deri derhal normal
haline döner. Dehidratasyonda ise, derinin üzeri buruşuk kalacaktır.
4. Dil de size yol gösterecektir. Normalde nemli olmalıdır. Ancak,
bedenin sıvıya ihtiyacı varsa, dil pembe rengini kaybedecek, beyazımsı
bir renkle kaplanacak ve yüzeyinde yarıklar oluşacaktır.
HER ZAMANKİNDEN DAHA KÜSKÜN OLACAK VE ORTALIKTA AMAÇSIZ DOLANACAKTIR.
HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA KAFASI KARIŞIK VE ORYANTASYONU BOZUK
OLACAKTIR. BU OLUP BİTENLER BİR ŞEYLERİN DÜZGÜN GİTMEDİĞİNİN AÇIK
BULGULARI OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR.
KABIZLIK
Genellikle hergün büyükabdeste çıkmanın normal olduğu kabul edilirse
de, özellikle eskiden beri barsakları "tembel" olarak bilinen kişilerde
olduğu gibi, iki üç günde bir çıkmanın da hiç bir sakıncası yoktur.
1. Eğer eskiye oranla dışkılama düzenini yitirmeye başladığını farkederseniz,
yüksek oranda lif içeren sebze gibi besinleri tercih edin.
2. Eğer kabızlık 5 günden uzun sürerse, doktorunuza danışın. Kabızlık,
rahatsızlık hissini iyiden iyiye artırarak onu daha sinirli ve saldırgan
yapabilir.
3. Doktorunuza sormadan müshil ve benzeri kabızlık ilaçlarını kullanmayın.
Bunlar, ishal, karın ağrısı, dehidratasyon ve durumu daha da ağırlaştıracak
sorunlara neden olabilir.
4. Böyle durumlarda doğal reçetelerin daima daha güvenilir olduğunu
aklınızdan çıkarmayın. Gerektiğinde lavman uygulaması, düzenli müshil
kullanımından daha iyidir.
TIBBİ DURUMLARLA NASIL BAŞA ÇIKMALI ? ( 2 ) KABIZLIĞI ENGELLEMEK
İÇİN, ŞUNLARI UNUTMAYIN :
a. Bol lifli diyet uygulayın ( sebze ) ;
b. Gün boyunca yeterince sıvı almasını sağlayın ;
c. En azından yürümek gibi fiziksel egzersiz için teşvik edin. AĞRI
Ağrı gözden kaçırılamayacak bir belirtidir, ama öyle olabilir ki,
ağrı duysa bile ondan yakınamıyordur. Eğer böyleyse, ne zaman ve
ne derece acı çektiğini kestiremiyeceksiniz. Hastalık, yalnızca
ağrı algısını azaltmakla kalmaz, aynı zamanda ağrı uyaranına verilen
tepkiyi de değiştirir. Bu nedenle, küçük bir ağrı bile bazan aşırı
bir tepki uyandırabilir.
DUYARLILIĞI DEĞİŞMİŞ DURUMDADIR.
Bu nedenle, hiç ağrısı yokken yakınması ya da kemiği kırılmasına
karşın ağzını bile açmaması gibi aykırı durumlar, hiç te olağan
dışı değildir. Ağrı eşiği o kadar yüksek olabilir ki, kemiğini kırdığının
farkına bile varmayabilir.
BEDENİNİN DİLİNDEN ANLAMAYI ÖĞRENMELİSİNİZ.
YATAK YARALARI YA DA BASINÇ YARALARI
Hastalığın ileri evrelerindeki en güç sorunlardan biri de yatak
yaraları ya da basınç yaralarıdır. Bunlar, deride oluşan yırtılmalardır
ve bedenin kan dolaşımının kısıtlandığı bölgelerinde görülür. Uzun
süre yatakta kalmaya ya da oturduğu pozisyonu korumaya zorlandığı
durumlarda, yatak ya da sandalye yüzeyi ile temas halindeki beden
bölgelerinde ortaya çıkarlar.
1. Bu tür yaralardan korunma, risk altındaki beden bölgelerinin
kan dolaşımını temin ederek yapılır. Daima aynı durumda kalmasını
önleyecek biçimde pozisyonunu sık sık değiştirmesini sağlayın.
2. Hava ya da su minderleri ve özel biçimde tasarlanmış yastıklar
yararlı olabilir. Bunlar yatak ve sandalyelerde kullanılabilir.
En uygun çözüm için doktorunuza başvurun.
3. Tüm gayretinize karşın, yatak yaraları yine de görülüyorsa, kendinizi
suçlu hissetmeyin. Özellikle, yürümenin artık mümkün olmadığı ve
bu nedenle kan dolaşımının bozulduğu durumlarda yaraları engellemek
son derece güçtür.
4. Eğer, derisinin belirgin biçimde inceldiğini farkederseniz, doktorunuza
başvurun. İlaç uygulamak gerekebilecektir. Doktorunuz incelmiş derinin
gerçek yaraya dönüşmesinin nasıl engelleneceğinin yollarını size
gösterecektir.
AĞIZ VE DİŞLER
Ağız sağlığı, özellikle de diş sağlığı herkes için çok önemlidir.
Dişimizle ilgili bir sorunumuz başlar başlamaz doğru dürüst yiyemez
oluruz. Gerektiğinde dişçiye başvurma olasılığı fazla yüksek olmadığı
için, diş bakımına özen göstermelisiniz. Günlük diş fırçalama düzeniyle
diş çürümelerinin önüne geçmeye çalışın. Eğer, dişçiye götürmeniz
gerekiyorsa, sorunu önceden anlamaya çalışın. Derdini kendi başına
anlatmakta güçlük çekebilir. Sakinleştirici olarak kullanılan ilaçların
birçoğunun normal tükrük salgısını bozarak, ağız sağlığını da olumsuz
yönde etkilediklerini unutmayın.
TIBBİ DURUMLARLA NASIL BAŞA ÇIKMALI ? ( 3 )
GÖRME VE İŞİTME
Kendi kendine yeterli olabilme düzeyini yüksek tutabilmek için görme
ve işitme bozukluklarının önlenmesi çok önemlidir. Bir işitme aygıtına
ya da gözlük camlarının değiştirilmesine ihtiyaci olup olmadığından
emin olmalısınız. Bunu anlamak güç olabilir ; çünkü size görmesi
ya da işitmesi ile ilgili bir sorunu olduğunu muhtemelen söylemiyecektir.
Ancak, daha sık takılıp tökezlemeye başladıysa ya da artık televizyonu
izlemez olduysa, gözlük camlarını değiştirmenin zamanı gelmiş olabilir.
Seslenildiği zaman cevap vermiyorsa, işitmesi bozulmuş olabilir.
Muayene için bir uzmana başvurmanın bile gayet güç olabileceğini
göreceksiniz. Doktor, sorunlarını kolayca değerlendiremiyecek ve
doğru tanıyı koyabilmesi için neyin "değiştiğini" anlatmak yine
size kalacaktır.
İLAÇ TEDAVİSİ
Kuşkusuz, türlü sorunlarını tedavi etmek için çok sayıda ilaç kullanıyor
olacaktır. Halen kullanmakta olduğu ilaçların, dozlarıyla birlikte,
tam bir listesini yapmalısınız. Davranışları ya da görünüşünde bir
değişiklik olduğunda, bunun bir ilaç yan etkisi olup olmadığını
anlamak çok önemlidir. İlaçlarını doğru zamanda ve doğru miktarda
aldığından emin olmalısınız. Tedavisinde değişiklik yapmadan önce,
mutlaka doktorunuza danışın. Özellikle, güç ya da hassas koşullarda,
ilaçlar kontrol edilmesi gereken ciddi yan etkilere neden olabilirler.
İlaç tedavisinin sürdürülmesinin son derece hassas bir iş olduğunu
ve bu tür ayrıntılara özen ve dikkatinizin, doktorunuzun gerekli
değişiklikleri yapabilmesi için büyük önem taşıdığını aklınızdan
çıkarmayın.
BAKIMEVİ / HASTANE
Belli bir noktada, kendi kendinize "onu artık bir bakımevine yatırmanın
zamanı geldi" diyebilirsiniz.
BAKIMEVİ
Bunu, tükendiğinizi hissettiğiniz anlarda söylemeniz kaçınılmaz.
Ancak, bilmelisiniz ki, hastane tedavisini gerektiren acil bir sorun
ortaya çıkmadığı takdirde, ona bakabileceğiniz en iyi yer evinizdir.
HASTANE
Söz konusu sorunu doktorunuzla birlikte çözmeniz gerekebilir. Uzayan
zihin karışıklığı ( örn. hallusinasyonlar ), acil beslenme desteği,
idrar yolu infeksiyonu, zatürre, vb durumlarda doktorunuz hastaneyi
önerebilir. Ancak bazen, durumla başedemiyecek noktaya geldiğinizi
düşünür ve onu bakımevine yatırmaya karar verirseniz, kendinizi
suçlamayın. Bu, çok doğaldır. Bakımı için harcadığınız bunca yılın
sonunda kendinizi fiziksel ve duygusal olarak tükenmiş hissedebilirsiniz.
|
